Երբ հինգ տարի բաժանված լինելուց հետո գնացի նախկին կնոջս տուն, մի բան տեսա պատին կախված, որ շշմեցրեց ինձ․Դրանից հե տո ես արեցի մի բան, որ գուցե չէի պետք անեի…Երեկ այնպիսի հորդառատ անձրև էր, ինչ շաբաթներով չէր եղել։
Աշխատանքից տուն էի վերադառնում Քեսոն Սիթիից, երբ ավտոբուսի կանգառի տակ նկատեցի նախկին կնոջս՝ Ալթեային։ Նա ամբող ջովին թրջված կանգնած էր փոքրիկ ծառիքի տակ։ Ձեռքերը սեղմել էին իր գունաթափ պայուսակը, իսկ նիհար մարմինը դողում էր ցրտից։
Իմ մեջ ինչ–որ բան խռովվեց։ Մեր ամուսնալուծությունից անցել էր հինգ տարի, բայց նրան տեսնելիս նույն հին ցավը վերադարձավ։
Չմտածելով կանգնեցրի մեքենան, իջեցրի ապակին ու մեղմ կանչեցի․
— Ալթեա… նստի՛ր, քեզ տուն կտանեմ։
Նա շրջվեց, սկզբում՝ վախեցած հայացքով, հետո թույլ ժպտաց ու գլխով արեց։Մենք երկուսս էլ ճանաչում էինք միմյանց դեռ դպրոցից՝ Բատանգասից։ Դպրոցից հետո կյանքն իր ուղիներով տարավ մեզ՝ ես գնացի Մանիլա, նա՝ Սեբու։ Տարիներ շարունակ միայն պատահ ական հաղորդագրություններ էին կապում մեզ։
Բայց համալսարանը ավարտելուց հետո նորից հանդիպեցինք․ աշխատում էինք նույն շենքում։Տեսնում էինք միմյանց վերելակում, ճաշ արանում․ կամաց-կամաց մեր հին ընկերությունը դարձավ շատ ավելի մեծ բան։
Երկու տարի անց մենք ամուսնացանք։Բոլորը մեզ անվանում էին իդեալական զույգ՝ ես՝ հանգիստ ու աշխատասեր ինժեներ, նա՝ հեզ ու նվիրված ուսուցչուհի։Առաջին տարիները խաղաղ էին, լի ժպիտով։ Բայց տարիները անցան, և այդ ժպիտները հանդարտվեցին։ Երեք տարի անց երեխաներ չունեինք։
Ընտանիքում խոսակցություններ սկսվեցին։ Մայրս՝ որքան էլ բարի, վերջապես համոզեց բժշկի դիմել։ Արդյունքները շատ բան փոխեց ին։ Ալթեան ասում էր՝ կարևոր չէ։
Ես ասում էի՝ իրոք կարևոր չէ, ես նույնն եմ զգում։ Մայրս նույնիսկ առաջարկեց որդեգրելու մասին մտածել։ Բայց Ալթեան չէր կարողա նում իրեն ներել։ Նրան թվում էր, թե ինձ հիասթափեցրել է, չի դարձել այն կինը, ինչին իմ ընտանիքն էր սպասում։Մի երեկո տուն եկա ու սեղանին տեսա ամուսնալուծության փաստաթղթերը։
— Ներիր ինձ,— շշնջաց նա։
— Դու լիարժեք ընտանիք ես արժանի։ Թո՛ղ ինձ գնամ։
Ես խնդրի-խնդրեցի չանել դա, բայց նրա հայացքը արդեն հեռացել էր։Վերջում նա գնաց՝ իր հետ տանելով մեր բոլոր երազանքները։
Տարիներ անցան։ Ես ամբողջովին խորացա աշխատանքի մեջ, կառուցեցի կայուն կյանք Մանիլայում։ Մարդիկ ասում էին՝ հաջողութ յան եմ հասել, բայց չէին տեսնում այն դատարկությունը, որ տուն էր գալիս ինձ հետ ամեն երեկո։Եվ երեկ՝ անձրևի տակ նրան տեսնել իս, հասկացա՝ ցավն այդպես էլ երբեք չէր անցել։
Երբ հասանք նրա կանգառին, նա ասաց․
— Այստեղ եմ ապրում։
Շենքը հին էր, պատերը՝ ճաքած, աստիճանները՝ ժանգոտ, պատուհանները՝ կոտրված ու կցկտուր ստվարաթղթով փակված։ Սիրտս սեղմվեց։Ներս անցանք՝ անձրևից խուսափելու։ Նրա փոքր ձեռնարկատիպ բնակարանում կիսամութ էր, օդը՝ խոնավ։ Բայց ինձ կանգ նեցրեց մեկ բան․ մահճակալի վերևում կախված էր մեր հարսանեկան լուսանկարը։Այն արդեն դեղնել էր, բայց դրված էր մաքուր շրջան ակի մեջ՝ կարծես դեռ ինչ–որ բան էր նշանակում։
— Ինչու՞ է այն դեռ քեզ մոտ,— հարցրի մեղմ։
Նա թույլ ժպտաց.
— Ոչ թե այն պատճառով, որ հույս ունեմ… պարզապես չկարողացա դեն նետել։
Տուն վերադառնալիս նրա խոսքերն այնքան հստակ էին հնչում գլխումս, որ այդ գիշեր չկարողացա քնել։ Աչքերս փակելիս տեսնում էի նրա փոքրիկ, լուռ սենյակը և այն լուսանկարը, որը չէր ուզում կորցնել իր գույնը։
Չէմ հիշում ինչպես, բայց հաջորդ անգամ կանգնած էի նրա դռան առաջ։ Դուռը բացվեց։
Նա զարմացած էր․
— Դու՞… ինչու եկար։
— Ուզեցի համոզվել, որ դու լավ ես,— ասացի։
Մի պահ լուռ մնաց, հետո կողմ քաշվեց՝ ներս թողնելով։ Դրսի անձրևը մեղմ թփթփացնում էր ու լցնում մեր լռությունը։Ես նորից նայեցի լուսանկարին, հետո՝ նրան։ Հիշողությունները խեղդեցին ինձ։ Ձեռքս մեկնեցի, դիպա այտին, ապա գրկեցի նրան։Նա չհեռացավ։ Մենք կանգնած էինք՝ բռնված այն մնացորդից, ինչ կորցրել էինք, և թույլ տվեցինք, որ տարիների ցավը հալչի։
Առավոտյան փոթորիկը անցել էր։ Նա խաղաղ քնած էր կողքիս։ Գիտեի՝ գիծ էի անցել, որը ճիշտ չէր, բայց ինչ–որ իմաստով դա մխիթա րում էր երկուսիս։
Մինչև դուրս գալը գրություն թողեցի․
«Չգիտեմ՝ ինչ կլինի հետո, բայց եթե երբևէ քեզ պետք լինեմ, ես այստեղ եմ»։
Մի քանի շաբաթ անց գրասենյակ ինձ եկավ մի նամակ՝ նրա ձեռագրով․
«Չեմ փոշմանում այն անձրևոտ գիշերի համար։ Ուղղակի ուզում եմ, որ երջանիկ լինես։ Թող դա մնա մեր ամենագեղեցիկ հիշողությու նը»։
Մինչև հիմա երբեմն անցնում եմ նրա հին շենքի կողքով։ Պատուհանի վրա նրա խնամած փոքրիկ ծաղկամանիկը դեռ կանգնած է։ Ես երբեք ներս չեմ մտնում։ Պարզապես նայում եմ վերև ու ժպտում։Որովհետև կան սիրո տեսակներ, որոնք իրականում երբեք չեն ավար տվում․ դրանք պարզապես գտնում են մի հանգիստ անկյուն մեր սրտերում ու մնում այնտեղ՝ ընդմիշտ։
