Իմ 19-ամյա ուսանող որդին գրեց․ «Շատ եմ քեզանից ներողություն խնդրում, մամ», հետո անջատեց հեռախոսը․ 10 րոպե անց անհայտ համարից զանգ եկավ․․․Իմ որդի Թոմը այնպիսի տղա էր, ով իր արժեքը չափում էր նրանով, թե որքան «ծանրություն» է, իր կարծիքով, դնում ուրիշների ուսերին։ Երբ նրա հայրը հեռացավ, Թոմը ընդամենը հինգ տարեկան էր։ Այդ օրվանից նա մեծացավ՝ իր մեջ թաքցնել ով մեղքի խոր զգացում, դրսից միշտ անթերի, զուսպ, ինքն իրենից զրկված։
Նա անընդհատ ներողություն էր խնդրում ամենափոքր բաների համար։ Ինքն իրեն երբեք ուրախության աղբյուր չէր տեսնում։ Իմ նվիր վածությունն էլ ընկալում էր որպես պարտք, որը երբեք չի կարող վերադարձնել։Այդ ամենի գագաթնակետը եղավ ուսանողական տարին երին, երբ նա ինձ գրեց կարճ, բայց սիրտ պատռող հաղորդագրություն․ «Շատ եմ քեզանից ներողություն խնդրում, մամ»։ Երբ հասա համալսարան, պարզվեց՝ նա անհետացել է։
Թողել էր միայն մի տուփ՝ նոր ժամացույցով, և նամակ, որտեղ գրել էր, թե «վերադարձնում է իմ ժամանակը»՝ ընդմիշտ դուրս գալով իմ կյանքից։Այդ ժամացույցը դարձավ նրա ճակատագրական սխալի խորհրդանիշը։ Թոմը անկեղծ հավատում էր, որ հեռանալով՝ վերջա պես ազատելու է ինձ, հնարավորություն տալու է ապրել այն կյանքը, որը «պետք է» ունենայի։ Նա ամեն ինչ մանրակրկիտ պլանավորել էր՝ դուրս էր եկել բնակարանից, անջատել էր հեռախոսը, որպեսզի չկարողանամ գտնել նրան։ Բայց մի բան չէր հաշվել՝ մոր համառութ յունը։
Ես հասկացա, որ նրա այդ «անձնազոհությունը» ծնվել էր տարիներ շարունակ իմ զոհաբերությունները տեսնելու ցավից։ Բայց չէի կա րող թույլ տալ, որ նա մեր սերը վերածի փախուստի պատճառի։ Սկսեցի հետևել նրա թողած թվային հետքերին ու ի վերջո որոնումները հասցրի մի փոքր, խաղաղ քաղաք՝ գետի ափին, որտեղ, ինչպես ենթադրում էի, նա փորձում էր կորել ֆիզիկական աշխատանքի մեջ։
Երբ վերջապես տեսավ ինձ, նրա «սառը» դիմակը փլվեց, և արցունքները դուրս եկան։ Այդ պահին նա հասկացավ՝ իր «զոհաբերությու նը» իրականում ակամա դաժանություն էր։ Նա այնքան էր կենտրոնացել այն մտքի վրա, թե որքան «թանկ» է իր գոյությունը ինձ համ ար, որ չէր նկատել՝ հենց իր ներկայությունն էր իմ ժամանակին արժեք տալիս։
Մենք կանգնած էինք արհեստանոցի բակում, և այն համոզմունքը, որ նա տարիներ շարունակ իր մեջ կրում էր՝ թե ինքը բեռ է, որը պե տք է հեռացվի, վերջապես սկսեց ճաքել։ Ես հստակ ասացի՝ սերը չի վերադարձվում փախուստով։ Միակ ձևը՝ հարգել այն, ինչ ես տվել եմ, մնալն է ու կառուցելը այն ապագան, որի համար ինքը այդքան աշխատել է։
Տուն էինք վերադառնում միասին։ Մեքենայի լռությունը այս անգամ հանգստացնող էր, ոչ թե ճնշող։ Թոմը սկսեց խոսել համալսարան վերադառնալու, ինժեներ դառնալու իր երազանքների մասին։ Այլևս չէր զգում, թե իր հաջողությունը իմ երջանկությունը «գողանալ» է։
Ես կարողացա ցույց տալ նրան, որ նրա այդ所谓 «զոհաբերությունը» կեղծ էր։ Որ մայրական սերը պարտք չէ, որը պետք է վերադարձ նել, այլ հիմք է, որի վրա կյանք են կառուցում։ Երբ մեքենայով մտանք բակ, Թոմը վերջապես հասկացավ՝ ինքը բեռ չէր, որի շուրջ ես ստիպված պիտի պտտվեի։ Նա այն կյանքն էր, որը ես հպարտությամբ ընտրել եմ։
