Նախկին գլխավոր բժիշկը ազատ արձակվեց բանտից ու փողոցում պատահաբար տեսավ մի կնոջ, որը նոր էր ծննդաբերել․ Մահվանից առաջ նա նորածնին դրեց նախկին կալանավորի ձեռքերը և տվեց հասցեով մի գրություն․․․Տեղ հասնելով՝ տղամարդը թակեց դուռը, իսկ երբ այն բացվեց, տեսածից սարսռաց
Նա պայմանական վաղաժամ ազատմամբ դուրս էր եկել բանտից մի վաղ ձմեռային երեկո։Գրպանում՝ երեք հազար ռուբլի ու ազատման թուղթ։ Այլևս ոչինչ։Նրա հետևում մնացել էին չորս տարի գաղութում։ Անցյալում՝ մեծ հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ, հարգված մարդ։ Իսկ հիմա՝ պարզապես նախկին կալանավոր՝ հին բուշլատով։
Ավտոբուսը գնաց հենց քթի առաջից։ Հաջորդը՝ միայն քառասուն րոպեից։ Գյուղը դեռ մի քանի կիլոմետր էր՝ ձյունածածկ ճանապարհ ով։ Նա հոգոց հանեց ու քայլեց։ Գաղութից հետո նման հեռավորությունները չէին վախեցնում։Ձյունը մանր ու սուր էր, լցվում էր օձիքի տակ։ Մթնում էր արագ։ Մեքենաները անցնում էին կողքով, բայց ոչ մեկը չկանգնեց։
Նա մտածում էր, թե ինչպես ամեն ինչ փլվեց։ Վիրահատության ժամանակ հիվանդը մահացավ։ Նրան մեղադրեցին անփութության մեջ։ Կնոջ հայրը ազդեցիկ մարդ էր։ Դատարան։ Դատավճիռ։ Յոթ տարի, բայց չորսից ազատվեց վաղաժամ։Կինը դիմեց ամուսնալուծությ ան։ Դուստրը դադարեց գալ։ Բնակարանը վաճառեցին։ Վերադառնալու տեղ չկար։
Նա քայլում էր մայրուղու կողքով, երբ հանկարծ ձայն լսեց։ Սկզբում թվաց՝ քամի է։ Հետո՝ նորից։ Բարակ։ Թույլ։ Մանկական լաց։ Նա շր ջվեց ճանապարհից ու տեսավ նրանց։
Ձորակում, ձնաբլրի հետևում, պառկած էր մի երիտասարդ կին։ Գրեթե անշարժ։ Կրծքին՝ նորածին, վերջին ուժերով սեղմված իրեն։Նա միանգամից հասկացավ՝ սառեցում։ Կողքին՝ արյուն։ Զարկերակը հազիվ էր զգացվում։Կինը բացեց աչքերը ու ուղիղ նայեց նրան։
— Խնդրում եմ… — շշնջաց նա։ — Վերցրեք երեխային…
Շուրթերը դողում էին։
— Նրա անունը Մարկ է…
Նա հազիվ բացեց մատները ու փաթաթոցի մեջ դրեց ինչ-որ բան։ Բանալին։ Եվ հասցեով մի թուղթ։ Մի րոպե անց նա մահացավ։ Նախ կին կալանավորը սեղմեց երեխային իր կրծքին ու շարունակեց ճանապարհը։ Ոչ ոք չկանգնեց։ Ոչ ոք չօգնեց։ Միայն նա ու նորածին տղան։Մի քանի ժամ անց նա կանգնած էր հենց այն հասցեի դռան առաջ, որը տվել էր մայրը։
Նախկին գլխավոր բժիշկը թակեց։Դուռը բացվեց, և նա քարացավ տեսածից… Դռան առաջ կանգնած էր մոտ հիսուն տարեկան մի տղ ամարդ։ Խնամված, տաք սվիտերով, հոգնած ու մարած հայացքով։ Նա նայեց նախ նախկին կալանավորին, հետո նրա ձեռքերի մեջ եղած նորածնին ու հանկարծ գունատվեց։
— Սա… — նա մի քայլ հետ գնաց։ — Սա իմ թոռն է՞։
Նախկին գլխավոր բժիշկը գլխով արեց։
— Ձեր դուստրը։ Ես նրան գտա մայրուղու վրա։ Նա դեռ կենդանի էր։ Շատ կարճ ժամանակ։
Տղամարդը ձեռքով հենվեց պատին։ Մի քանի վայրկյան լռեց, կարծես չէր կարողանում շնչել։Հետո կամաց ասաց.
— Ես նրան դուրս եմ հանել տնից։
Նա խոսում էր հանգիստ, առանց գոռալու, բայց այդ բառերից սառնություն անցավ։
— Իմացա, որ հղի է։ Առանց ամուսնու։ Ասացի, որ ամոթ է ինձ համար։ Որ այլևս տուն չվերադառնա։ Մտածում էի… մտածում էի՝ կդի մանա։ Կգտնի մի տեղ։ Մարդիկ շատ են, չէ՞…
Նա նայեց քնած նորածնին ու սեղմեց շուրթերը։
— Նա ծննդաբերել է հենց փողոցում։ Մենակ։ Սառնամանիքին։
Տղամարդը դանդաղ նստեց աթոռին։
— Իսկ ես սպասում էի, որ կզանգի։ Իսկ նա մահանում էր։
Նա բարձրացրեց աչքերը նախկին կալանավորի վրա։
— Դուք բժիշկ ե՞ք։
— Եղել եմ, — պատասխանեց նա։ — Գլխավոր բժիշկ։ Հետո՝ գաղութ։
Տղամարդը դողաց։
— Դա դուք եք… դուք ինձ եք վիրահատել։ Հինգ տարի առաջ։ Սիրտը։ Եթե դուք չլինեիք, ես հիմա կենդանի չէի լինի։
Նա վեր կացավ ու մոտեցավ։
— Բոլորը անցել են կողքով, հա՞։
— Այո, — կարճ ասաց նախկին կալանավորը։
Տղամարդը երկար նայեց նրան։ Հետո հանկարծ խոնարհվեց՝ ցածր, իսկական խոնարհումով։
— Շնորհակալ եմ, որ փրկեցիք նրան։
Նա զգուշորեն վերցրեց նորածնին ձեռքերը։
— Ես չեմ կարող վերադարձնել դստերս։ Բայց ամեն ինչ կանեմ, որ դուք փողոցում չմնաք։
Նա ուղիղ նայեց նախկին կալանավորի աչքերին։
— Կօգնեմ, որ վերականգնվեք։ Աշխատանք կգտնենք։ Փողը խնդիր չէ։ Դուք մարդկանց պետք եք։ Իսկ այս տղային պետք է մեկը, ով նրա կողքով չի անցել։
