Հարսանիքից անմիջապես հետո փեսացուս ինձ գրկելու փոխարեն, գրկեց մորը ու․․․Միայն իմանաք, թե ինչ արեցի ես։Նրանք ունեին վաղեմի ընտանեկան ավանդույթ. հարսանիքից հետո փեսան հարսին եկեղեցուց տուն էր տանում։ Բոլոր հյուրերը գիտեին այս ավանդ ույթի մասին, եւ հարսնացուն անհամբեր սպասում էր այս պահին առավոտից. այն թվում էր ամենահուզիչն ու ամենակարեւորը նրա համար։
Երբ արարողությունն ավարտվեց եւ վերջին հյուրերը լքեցին եկեղեցին, հարսն ու փեսան հայտնվեցին դռան մոտ։ Նա կանգնած էր մո տակայքում, ժպտում էր, դանդաղ բարձրացնում ձեռքերը՝ սպասելով, որ նա մոտենա իրեն, կբարձրացնի իրեն, եւ այս պահը կնշանա կեր նրանց նոր կյանքի սկիզբը։
Բայց ամեն ինչ այլ կերպ ընթացավ։Փեսան կտրուկ շրջվեց ոչ թե նրա, այլ մոր կողմը։ Նա մի փոքր կողքի կանգնեց՝ ուրախ եւ հուզված։ Եվ հանկարծ, բոլորի առջեւ, նա գրկեց մորը՝ այնպես, ինչպես նա կգրկեր կնոջը։
Նրանք ծիծաղեցին, լուսանկարվեցին հյուրերի հետ, մայրը գրկեց որդուն պարանոցից, իսկ փեսան լիովին գոհ էր իրենից։Եվ հարսը անշ արժ կանգնած էր։ Նրա ժպիտը դանդաղորեն մարեց, աչքերը լայնացան ցնցումից։ Նա զգաց, որ իրենից ամբողջ օդը ներծծվել է։ Հյուր երը լռեցին՝ բառացիորեն մի ակնթարթում։ Այն, ինչ բոլորը տեսան, ավանդույթի ակնհայտ խախտում էր եւ հարսի համար ուղղակի նվա ստացում։
Նա հազիվ զսպեց արցունքները եւ իր ներսում բարձրացող զայրույթը։
«Ի՞նչ եք անում… Սա մեր հարսանիքն է», — շշնջաց նա՝ գրեթե կոտրվելով։
Փեսան պարզապես ուսերը թոթվեց.
«Եվ սա իմ մայրն է։ Եվ նա ինձ համար ավելի կարեւոր է, քան որեւէ մեկը»։
Հարսը զգաց, որ իր ներսը խորտակվում է։ Եվ այդ պահին նա արդեն որոշել էր, թե ինչ անել հաջորդը… Բոլոր հյուրերը ցնցված էին նրա գործողություններից
Հարսը զգաց, որ ձեռքերը դողում են։ Ինչո՞ւ էր նա դա արել։ Բոլորի ներկայությո՞ւն։ Ամենակարեւոր պահին։ Նա իրեն նվաստացած էր զգում, կարծես պարզապես մի կողմ էին մղել։
Հյուրերը լուռ կանգնած էին՝ փոխանակելով հայացքներ։ Մի քանի կանայք ձեռքերով ծածկել էին բերանները։ Ինչ-որ մեկը շշնջաց. «Դու չես կարող սա անել…»
Փեսան դեռ գրկում էր մորը, ծիծաղում էր, կարծես վայելում էր ուշադրությունը։ Նա նույնիսկ չնայեց կնոջը։
Հարսը մոտեցավ դանդաղ, որպեսզի նա վերջապես նկատի նրան։ Նրա ձայնը ցածր էր, բայց այն անմիջապես լռեցրեց փեսայի ծիծաղը։
«Եթե կարծում եք, որ ես պետք է ամեն ինչ դիմանամ… սխալվում եք»։ Նա մատից հանեց ամուսնական մատանին՝ հենց այնտեղ, հյուր երի առջեւ, եւ գցեց խոտերի վրա։ Հյուրերը հեւասպառ եղան։ Փեսան ուղիղ նստեց, կարծես հիմա միայն գիտակցում էր, թե որքան հե ռու էր գնացել։
«Ի՞նչ ես անում», — գոռաց նա՝ փորձելով ազատել ձեռքերը, բայց չէր կարողանում մորը գցել։
«Եզրակացություններ եմ անում», — հանգիստ ասաց նա։ «Եթե ամուսնության առաջին օրը ինձ բոլորից ցածր դասես… միայն ավելի վատ է լինելու»։
Նա շրջվեց եւ հեռացավ՝ բոլորին ապշած թողնելով։Փեսան վերջապես իջեցրեց մորը եւ շտապեց նրա հետեւից, բայց հյուրերը փակեցին նրա ճանապարհը։ Որոշ կանայք նույնիսկ կանգնեցին նրա առջեւ՝ գլուխները թափ տալով։
«Դու ինքդ ամեն ինչ փչացրեցիր», — ասաց մեկը։ «Ամուսինը դա չի անում», — ավելացրեց մեկ ուրիշը։
Եվ հարսը հեռացավ։ Նա մի բան գիտեր. ավելի լավ է հիմա հեռանալ, քան իր կյանքի մնացած մասն անցկացնել նման տղամարդու հետ։
