Մայրը չհավատաց սպային ու փորեց իր զինվոր որդու թարմ գերեզմանը․ Երբ արտաշիրիմում արեցին և դագաղը բացեցին, բոլորը սա ռեցին սարսափից․․․Կասկածներն ավելի ուժեղացան, երբ մահվան վկայականում պատճառը նշված էր թոքաբորբը։ Իսկ հետո որդու ընկերը մի բան նկատեց լուսանկարի վրա․ ծննդյան տարեթիվը սխալ էր։ Մանրուքներ, որոնք ուրիշները գուցե չնկատեին, մոր համար դարձան վտանգավոր ազդանշաններ։
Նա հասկացավ՝ հանգիստ չի ունենա, մինչև սեփական աչքերով չտեսնի ճշմարտությունը։ Բռնվելու վտանգը գիտակցելով՝ նա որոշեց անհնարինը անել․ վարձեց երկու անտուն տղամարդու և գիշերով որոշեց բացել դագաղը։Բահերը խփվում էին հողին, լարվածությունը գնալով մեծանում էր։
«Բռնեցին մեզ», — բղավեց փորողներից մեկը։
Դագաղը դուրս եկավ հողի տակից։ Շատ թեթև էր։
«Նա գրեթե 90 կիլոգրամ էր կշռում…» — շշնջաց մայրը։
Տղամարդիկ բարձրացրին կափարիչը։ Ճտքոց, ճաք — և դագաղը բացվեց։ Լուսնի լույսը լուսավորեց ներսը… Եվ երեքն էլ քարացան տե սածից…Մայրը չհավատաց սպային և փորեց իր զինվոր որդու թարմ գերեզմանը․ երբ դագաղը բացվեց, մարդիկ սարսափից քարացան։
Ամեն ինչ սկսվեց մի սովորական գարնանային օր, երբ դուռը թակեցին։ Շեմքին կանգնած էր զինվորական պաշտոնյա։
— Ձեր որդին այլևս կենդանի չէ։ Սրտային անբավարարություն։ Նրան զինվորական պատվով թաղել են այլ քաղաքում…
Նրա ուժեղ որդի՞ն։ Մահացել է սրտի կաթվածից՞։ Նա երբեք նման բաներից չէր բողոքել։ Իսկ հետո եկան փաստաթղթերը, ու դրանց մեջ արդեն այլ պատճառ էր նշված՝ թոքաբորբ։Հետո գերեզմանոցից եկավ որդու ընկերը։ Տապանաքարին ծննդյան տարեթիվը սխալ էր։
— Գրված է, որ նա ծնվել է 2000 թվականին, բայց իրականում նա ծնվել է 1999-ին։
Մայրը չէր կարող հանգստանալ։ Ինչո՞ւ թույլ չտվեցին մարմինը տեղափոխել հայրենի քաղաք։ Ինչո՞ւ ամեն ինչ այդքան գաղտնի ու շտ ապ էր արված։
Մայրը չհավատաց սպային և փորեց իր զինվոր որդու թարմ գերեզմանը․ երբ դագաղը բացեցին, մարդիկ սարսափից քարացան։Մայրը որոշում ընդունեց։ Նա փոքր գումարով վարձեց երկու անտուն տղամարդու։ Գիշեր էր։ Հին գերեզմանոց։ Լռության մեջ լսվում էր բահե րի խռխռոցը։
Մայրը նստեց նստարանին ու նայեց հողին։
«Ահա՛», — բղավեց փորողներից մեկը։
Դագաղը դուրս եկավ հողի տակից։ Թեթև էր։ Շատ թեթև։
«Նա գրեթե 90 կիլոգրամ էր կշռում…» — շշնջաց մայրը։
Տղամարդիկ բացեցին կափարիչը։ ԴԱԳԱՂԸ ԴԱՏԱՐԿ ԷՐ։Մարդիկ գոռում էին։ Մայրը… պարզապես նայում էր։ Առանց արցունքի։ Առ անց ձայնի։
«Ես գիտեի…» — շշնջաց նա։ «Ես գիտեի, որ նա կենդանի է»։
Հաջորդ ամիսները դժոխք էին։ Ստուգումներ, բողոքներ, սպառնալիքներ զինվորական պաշտոնյաների կողմից։ Նրանք անընդհատ կրկ նում էին․ «Սխալ», «Պատահար», «Տեխնիկական անսարքություն»։
Իրականում, ինչպես պարզվեց, բանակը չէր ուզում ավելորդ խնդիրներ։ Քանի որ մարմինը չէին գտել, բայց ծառայակիցները տեսել էին, որ նա վիրավոր է, նրանք թղթերում գրել էին առաջին պատահած ախտորոշումը և թաղել դատարկ դագաղ։
Բանակը վստահ էր, որ զինվորը մահացած է։
Բայց մայրը սպասում էր։ Նա հավատում էր, որ իր որդին դեռ կենդանի է։
Եվ ահա, գրեթե վեց ամիս անց, մի երեկո հեռախոսը զանգեց։
— Մա՛մ… ես եմ։
— Սի՛րունս՞…
— Ես գերի էի… երկար ժամանակ։ Բայց հիմա կենդանի եմ։ Ես տուն եմ գալիս։
Նա գրկեց հեռախոսը, ինչպես երեխային, և այդ ամբողջ ժամանակահատվածում առաջին անգամ լաց եղավ։
